Ko u regionu ima najopremljeniju PVO

Jun 15, 2020
0 160
Ko u regionu ima najopremljeniju PVO

Najrespektabilniju PVO velikog dometa u regionu imaju Rumunija i Bugarska dok po savremenosti zaštite neba malog dometa prednjače Srbija i Mađarska.

Sudeći po podacima Militari balans za 2020 to su jedine zemlje sa ovih prostora koje imaju PVO za odbranu teritorije.

Jala

Protivvazduhoplovna odbrana godinama se smatra slabom tačkom armija regiona jer su u upotrebi uglavnom zastarjeli sistemi iz ere Sovjetskog saveza koji zbog tehničkih karakteristika, brojnosti i nivoa ispravnosti ne mogu da obezbijede efikasan odgovor na napad iz vazduha.

Najozbiljniji iskorak napravila je Rumunija kupovinom sistema velikog dometa Patriot. Mađarska i Srbija su nabavkom Mistrala, odnosno Mistrala i Pancira značajno modernizovale svoje PVO kratkog dometa. Iako je riječ o manjim količinama to je i dalje mnogo više od kapaciteta protivvazduhoplovne odbrane gotovo svih bivših jugoslovenskih republika.

Prema izvještaju Militari balansa za 2020. godinu najveću PVO u regionu ima Rumunija. Ona je svoje snage grupisala u Prvu PVO brigadu sa sjedištem u Bukureštu.

Ta jedinica ima divizione opremljene sistemima srednjeg dometa: sovjetski S-75 Volhov, S-125 Neva i američki MIM-23 Hawk. Prva brigada koristi i sovjetski sistem kratkog dometa Osa. Svi oni razvijeni su u eri hladnog rata. Veliki iskorak u modernizaciji Bukurešt je napravio potpisivanjem ugovora o kupovini sedam baterija raketnog sistema Patriot za 3,9 milijardi dolara, čija se isporuka očekuje ove godine.

Rumunske kopnene snage imaju PVO snage tri puka koje raspolažu sovjetskim raketnim sistemima Kub srednjeg dometa, sistemom Osa i sa CA-95, što je rumunska verzija vremešnog sistema Strela-1 koji je montiran na oklopnim vozilima 4×4.

Rumuni imaju i određenu količinu lakih prenosnih raketnih sistem CA-94M (ekvivalent Strele 2M) kao i vučnu i samohodnu PVO artiljeriju kao što je njemački Gepard kalibra 35 milimetara, i paletu drugih “cijevi” u rasponu kalibara od 14,5 do 57 mm.

Za drugo mjesto na rang list PVO u regionu konkuriše Bugarska koja jedina raspolaže sredstvom velikog dometa S-300.

Riječ je o najstarijoj verziji S-300 sa sufiksom P, ali ostaje činjenica da Bugari jedini imaju prestižni PVO sistem u aktivnoj upotrebi, koji služi za odbranu glavnog grada Sofije. Osim toga, u ukupno pet diviziona, Bugarska koristi i S-200, zatim Nevu i Kub.

U upotrebi u kopnenoj vojsci su i laki prenosni raketni sistemi Strela 2M, Strela 3, Igla-1 i Igla, Osa i oko 400 komada vučne artiljerije S-60 (57 mm) i ZU-23-2 (23 mm).

PVO Vojske Srbije skoncentrisan je u 250. raketnu brigadu koja ima pet diviziona i jednu bateriju. Dva diviziona za odbranu Beogradu opremljeni su sistemima srednjeg dometa Neva, dok se u Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu nalaze po jedan divizion sa samohodnim raketnim sistemom srednjeg dometa Kub-M.

Nedavno je u upotrebu primljena i jedna baterija ruskog samohodnog artiljerijsko-raketnog sistema Pancir S-1E. Jedinica je nazvana Treći raketni divizion, u znak sjećanja na jedinicu koja je 1999. godine oborila F-117 i F-16C, ali u ovom trenutku nema naznaka da će se ići na dodatnu nabavku Pancira do nivoa diviziona.

Od Franucuske je kupljeno 18 savremenih raketnih sistema Mistral 3+ sa ukupno 50 raketa.

Srbija u trupnoj PVO i jedinicama za obranu aerodroma u Batajnici i Kraljevu raspolaže i većim brojem Strela 2M i Igla 1 (lokalni naziv Šilo), jednom baterijom Strela 10 i najmanje šest baterija Strela 1, koje su u rezervi.

Od vučne artiljerije u upotrebi je šest baterija protivavionskih topova L/70 Bofors, kalibra 40 mm. U rezervu su prebačeni topovi kalibra 20 mm na BOV-3, dok su iz rezerve vraćeni protivavionski topovi M53/59 Praga, ovaj put kao vatrena podrška u mehanizovanim bataljonima.

Mađarska je posljednja zemlja regiona koja ima integrisani sistem PVO. Mađari, u zavisnosti od izvora, imaju od tri do pet diviziona raketnih sistema Kub. U okviru modernizacije PVO 1997. kupljeno je 45 sistema Mistral 2 na platformi Atlas (vozila Mercedes 4×4). Budimpešta ih je modernizovala sa novim nišanskim uređajima Matis i nabavila Mistrale 3.

Bosna i Hercegovina osim Srbije jedina je bivša jugoslovenska republika koja ima u upotrebi raketni sistem srednjeg dometa. Riječ je o sistemu Kub-M, koji je naslijeđen od Vojske Republike Srpske i čija se jedna jedinica nalazi u Rajlovcu kod Sarajeva.

U izvještaju Militari balansa ta zemlja ima i određen broj Strela 2M i Igla 1, kao vučne artiljerije L/70 Bofors.

Određeni iskorak krajem prošlog vijeka pokušala je da napravi Slovenija, koja je iz Njemačke nabavila jednu jedinicu raketnog sistema Roland II. Riječ je o samohodnom raketnom sistemu njemačko-francuske proizvodnje za dejstvo po ciljevima na malim visinama i daljinama.

Iako je sistem predstavljao dobrodošlo pojačanje za slovenačku vojsku, visoki troškovi održavanja naterali su Vladu Slovenije da taj sistem povuče iz upotrebe manje od deset godina od početka eksploatacije. Zato sada Slovenija ima samo lake prenosive raketne sisteme Igla-S.

Hrvatska nema raketne sisteme srednjeg i velikog dometa a njeni PVO efektivi su vjerovatno najslabija tačka cjelokupnih oružanih snaga. U vrijeme građanskog rata pokušana je nabavka jednog diviziona S-300. Hrvatska nikada nije imala ozbiljnije PVO kapacitete, iako je u međuvremenu ta zemlja kupovala i ozbiljnije i skuplje borbene sisteme za druge rodove vojske.

Hrvatska PVO se svodi na jednu bateriju sistema Strela 10 i veći broj Strela 2M i Igla 1. Sistemi kao što su Strela 1, BOV-3 i Bofors nalaze se u rezervi. Nema nagovještaja da bi Hrvatska u dogledno vrijeme mogla da se odluči za kupovinu nekog ozbiljnijeg sredstva PVO.

Sjeverna Makedonija ima vrlo sličnu konfiguraciju PVO sa sistemima Strela 2M, Strela 10 i Igla, dok je Crna Gora svoje PVO kapacitete svela na dvije jedinice ranga voda sa lakim prenosovim raketnim sistemima, dok je Boforse prevela u rezervu.

Albanija, prema izvještaju Militari balansa, nije prijavila PVO sredstva.

Ko ima veći domet
Iako se PVO u regionu kreće u rasponu od muzejskih primjeraka (sovjetski sistem Volhov) do najsavremenijih sistema kao što su Patriot ili Pancir, u oči upada da nijedna zemlja nije u stanju da pokrije čak ni veći dio svoje teritorije. Samo Rumunija i Bugarska mogu da dejstvuju po protivničkoj avijaciji na svim visinama.

S-300P i Patriot jedini mogu da pokriju velike daljine i praktično sve visine, dok ostali sistemi mogu da obezbijede odbranu isključivo tačkastih ciljeva ili koncentracija vojnih jedinica.

Srbija već 27 godina nema PVO sistem za velike visine i daljine a sa pet diviziona pokriva samo četiri najveća grada, u kojima živi tek nešto više od trećine ukupnog stanovništva. Mađarska takođe pokriva samo nekoliko većih gradova i važnije vojne aerodrome dok ostale zemlje i nemaju teritorijalnu PVO.

Osim pitanja dometa i zastarjelosti, većina zemalja ima probleme i sa održavanjem tih sistema jer se radi o naoružanju koje je u upotrebi više decenija, a u određenim slučajevima i više od pola vijeka, kao što je to slučaj sa sistemima Volhov ili Strela 2M.

Ko vodi u modernizaciji
Rumunija će napraviti najveći iskorak planiranim prijemom Patriota dok je nedavno i Bugarska najavila da će u periodu od 2025. do 2032. godine nabaviti određen broj sistema PVO srednjeg i velikog dometa, a do tada će modernizovati S-300P.

Mađarskoj je odobrena kupovina američkih raketa za norveško-američki PVO sistem srednjeg dometa NASAMS 2. Preciznih podataka kada bi taj sistem mogao da se nađe u operativnoj upotrebi te zemlje još uvek nema.

Srbija je nabavkom baterije raketnog sistema Pancir S-1E i isporukom 50 raketa Mistral 3+ u velikoj mjeri poboljšala svoje PVO kapacitete na malim visinama i daljinama. Pancir ima proklamovani domet od 18, odnosno 15 kilometara po kosoj daljini i visini, dok Mistral 3+ navodno pogađa na više od sedam kilometara, što je oko 50 odsto više od dometa Igle 1 i Igle.

Oba sistema imaju i mnogo veće šanse da ostvare pogodak jer su manje otporni na ometanje od starijih modela.

Zbog finansijske krize izvjesno je da će makar za narednih nekoliko godina to biti jedina baterija Pancira u Srbiji.

Mistrali treba da posluže za izradu domaćeg hibridnog PVO sistema PASARS 16 čije uvođenje na nivou jedne baterije se očekuje ove godine. Rijč je o sredstvu neravnomjernog razvoja zbog čega taj sistem ne može biti okosnica savremene PVO.

Ostale zemlje ne iskazuju ambiciju da izgrade PVO sisteme za zaštitu teritorije.

POVEZANI ČLANCI

”Snježna kraljica” na Sljemenu: Utrke će pratiti oko 300 milijuna ljudi u cijelom svijetu
Sport
0 dijeljenja2039 pregleda

”Snježna kraljica” na Sljemenu: Utrke će pratiti oko 300 milijuna ljudi u cijelom svijetu

Anadolu Agency - Dec 27, 2017

ZAGREB (AA) - U Hotelu ”Westin” u Zagrebu organizatori su danas najavili održavanje slalomskih utrka za žene i muškarce Audi FIS Svjetskog skijaškog…

”A Le Coq Arena” u Talinu: UEFA Super Cup nikada na manjem stadionu
Sport
0 dijeljenja2482 pregleda

”A Le Coq Arena” u Talinu: UEFA Super Cup nikada na manjem stadionu

Anadolu Agency - Oct 09, 2017

TALIN (AA) – Bakir Tiro – ”A Le Coq Arena” u Talinu, na kojoj će sutra utakmicu posljednjeg kola grupe ”H” kvalifikacija za…

“Simpsonovi” se ipak vraćaju na male ekrane
Film & TV
0 dijeljenja1599 pregleda
0 dijeljenja1599 pregleda

“Simpsonovi” se ipak vraćaju na male ekrane

NN - Jul 25, 2018

Simpsonovi se 30. septembra vraćaju na male ekrane, saopšteno je na Komikon panelu (Comic-Con) u San Dijegu. Autor popularnog crtanog filma Met Grejming,…

“Scream For Me Sarajevo” najbolji dokumentarni film na festivalu u Čikagu
Kultura, Umjetnost
0 dijeljenja2009 pregleda

“Scream For Me Sarajevo” najbolji dokumentarni film na festivalu u Čikagu

FENA - Nov 13, 2017

Bosanskohercegovački dokumentarni film Scream For Me Sarajevo osvojio je nagradu za najbolji dokumentarni film na Internacionalnom festivalu filma i muzike u Čikagu, CIMM…

“Filigran fest“ u Sarajevu: Održan koncert tradicionalne turske muzike i bh. folklora
Kultura, Umjetnost
1 dijeljenja2114 pregleda

“Filigran fest“ u Sarajevu: Održan koncert tradicionalne turske muzike i bh. folklora

Anadolu Agency - Oct 28, 2017

SARAJEVO (AA) – Koncertom tradicionalne turske narodne muzike i bosanskohercegovačkog folklora u Bosanskom kulturnom centru (BKC) u Sarajevu završen je "Filigran Fest", koji…

Preporučeni članci